جلال الدين الرومي
358
فيه ما فيه ( فارسى )
زانكه نهى از دانهء شيرين بود * تلخ را خود نهى حاجت كى شود دانهيى كش تلخ باشد مغز و پوست * تلخى و مكروهيش خود نهى اوست ( ص 101 ، س 14 ) ( 340 ) ص 202 ، س 14 ، صدر الاسلام : بدين لقب دو تن از ائمه و فقهاء حنفيان شهرت يافتهاند : نخست صدر الاسلام ابو السير محمد بن محمد بن حسين بن عبد الكريم بن موسى البزدوى منسوب به بزده ( به فتح اول و سكون ثانى ) كه دهى بوده است در شش فرسنگى نسف بر سر راه بخارى و او يكى از فقهاء بزرگ و فحول مناظرين و از رؤساء حنفيه بوده است در قرن پنجم و نياى بزرگ او ابو محمد عبد الكريم ( متوفى 390 ) از شاگردان ابو منصور ماتريدى و استاد اسماعيل بن عبد الصادق به يارى بوده كه صدر الاسلام پيش وى تحصيل نموده است ولادت صدر الاسلام در سنهء 421 و وفات او به سال 493 اتفاق افتاد . از شاگردان اوست نجم الدين ابو حفص عمر بن محمد نسفى ( 537 - 461 ) و محمد بن ابى بكر سبخى صابونى ( 555 - 480 ) و محمد بن طاهر سمرقندى لبّادى ( متوفى 15 صفر سنه 515 ) و ابو اسحاق محمد بن منصور معروف به حاكم نوقدى و ابو المعالى محمد بن نصر مدنى ( 555 - 450 ) . برادر صدر الاسلام ابو العسر على بن محمد بزدوى ملقب به فخر الاسلام هم از بزرگان فقها بوده ( 482 - 400 ) و از او و صدر الاسلام در كتب حنفيه تعبير مىشود به : صدرين بزدويين . حسن بن على فرزند فخر الاسلام ( متوفى 557 ) تربيت يافته صدر الاسلام و از فقهاء معتبر بوده و محمد بن محمد فرزند صدر الاسلام نيز در عداد فقهاء بزرگ به شمار مىرود ( وفاتش 542 ) . از تأليفات صدر الاسلام شرح جامع صغير و جامع كبير مشهور است براى اطلاع از احوال او رجوع كنيد به : انساب سمعانى ، در نسبت ( بزدوى ) و الجواهر المضيئة فى طبقات الحنفية ، طبع حيدرآباد ، ج 2 ، ص 270 و 288 و الفوائد البهيّة ، طبع مصر ، ص 125 - 124 و 188 .